enEnglish
faفارسی

بهانه‌های حضور

۲۰۱۷۰۳۰۳_۱۰۱۸۰۹

نشریه شارستان، نشریه علمی تخصصی انجمن علمی دانشجویی شهرسازی دانشگاه یزد است که چندی پیش به مناسبت روز جهانی شهرسازی، ویژه‌نامه‌ای به محوریت «ثبت جهانی شهر تاریخی یزد، مسائل شهری و مدیریت یکپارچه» منتشر نمود. پایگاه میراث جهانی شهر تاریخی یزد، مقاله هایی که توسط اعضای این پایگاه تهیه شده و در نشریه شارستان ارایه شده است را به حضورتان می رساند.

بهانه‌های حضور

جهانی شدن، انگیزه‌ای برای تقویت سرزندگی و پویایی شهر تاریخی

مطهره دوست‌حسینی

(دانش‌آموخته کارشناسی معماری دانشگاه یزد و دانشجوی کارشناسی ارشد مرمت شهری دانشگاه هنر اصفهان، کارشناس مرمت پایگاه میراث جهانی)

مردم، رکن اصلی حیات شهرها هستند. حضور آن‌ها در فضاهای شهری و تعاملات اجتماعی آن‌ها، ایجاد رویدادها و خاطرات جمعی، همچنین تقویت مشارکت فعال مردم در فرآیند تصمیم‌گیری‌ها از جمله عوامل مؤثر در تقویت سرزندگی بافت‌های تاریخی و در نتیجه ارتقای کیفیت زندگی شهروندان می‌باشد.

بافت تاریخی شهر یزد، یکی از ارزشمندترین میراث فرهنگی کشور به شمار می‌رود که زمانی جریان داشتن زندگی در تمام کوچه‌ها و محله‌های تاریخی و برقرار بودن سنت‌های ناملموس مردم، شهر را سرزنده و پویا می‌ساخت. گرچه روح زندگی هنوز در برخی محله‌ها وجود دارد، ولی با گذر زمان و تغییر الگوهای زندگی، تمایل ساکنان به زندگی در بافت‌های تاریخی کاهش پیدا کرده ‌است. به ادعای آنان، کالبد دیروز جوابگوی کارکرد امروز نیست!!! همچنین به دلیل وجود قوانین محدودکننده در این محدوده، آن‌ها نمی‌توانند محل زندگی خود را مطابق با سلیقه شخصی خود تغییر دهند. همین تغییر نگرش و عدم آگاهی نسبت به برخی قوانین سبب می‌شود  تا مردم، محل زندگی خود را ترک کنند و در نهایت از سرزندگی و پویایی بافت کاسته شود. در بعضی موارد هم زندگی کردن ساکنان غیر بومی و افرادی که هیچ گونه حس تعلقی به محل زندگی خود ندارند و با فرهنگ و معیشت مردم یزد ناآشنا هستند، موجب می‌شود تعاملات اجتماعی و مشارکت مردم کمرنگ شود و فضاهای شهری، پویایی خود را از دست بدهند. حال این سؤال پیش می‌آید که جهانی شدن یزد چگونه می‌تواند انگیزه‌ای باشد تا سرزندگی و پویایی در این شهر تاریخی تقویت گردد؟

در این راستا می‌توان گفت ثبت یزد در فهرست میراث جهانی به عنوان یکی از زیبا‌ترین و زنده‌ترین بافت‌‌های تاریخی، سبب جلب توجه بیشتری از سوی متخصصان و مردم به شهر تاریخی یزد می‌شود و بعد از این فرایند، اقدامات در زمینه حفاظت با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد. این جهانی شدن سبب می‌شود مردم نسبت به ارزش مکان زندگی خود آگاه شوند و در جهت حفظ و تداوم این سنت‌ها، ارزش‌ها، آیین‌ها و همچنین شناساندن آن به جهانیان تلاش بیشتری کنند. به بیان دیگر این تغییر بزرگ، به نوبه خود می‌تواند یک عامل برانگیزاننده‌ باشد تا مردم، بافت تاریخی را ترک نکنند و با حضور پررنگ‌تر خود گامی در جهت پویایی بافت و در نتیجه احیای آن بردارند.­­­

این نکته قابل ذکر است که پس از فرآیند ثبت، تدبیر دولت باید به گونه‌ای باشد که مردم را به امر صیانت از ارزش‌های بافت تاریخی آگاه کند. در شرایط کنونی که مالکان تنها عاملان حفاظت‌اند، وضع قوانین تحمیلی حفاظت، بدون سیاست‌های تشویقی، امری مستبدانه به نظر می‌رسد. قوانینی که در آن حقوق مالکیت مردم را بیش از اندازه محدود کند، سبب می‌شود مردم انگیزه‌ای برای زندگی کردن در بافت نداشته باشند. بنابراین در کنار این عوامل محدودکننده و بازدارنده، مشوق‌هایی باید وجود داشته باشد تا انگیزه لازم برای حفاظت را در آن‌ها ایجاد کند و همچنین حضور مردم و مشارکت آن‌ها را در فرآیند تصمیم‌گیری‌ها در جهت افزایش تعلق شهروندان به محیط زندگی خود تضمین کند. این سیاست‌ها باید به گونه‌ای باشد که هم منافع مالکان در نظر گرفته شود و هم در راستای حفاظت و افزایش منافع اجتماعی باشد و در نهایت منجر به این شود که مردم به صورت خودجوش، دغدغه حفاظت از ارزش‌های موجود در بافت تاریخی خود را داشته باشند.

در نتیجه، جهانی شدن یزد می‌تواند رهاوردی به همراه داشته باشد که در پی آن، این شهر به عنوان شهری پویا و سرزنده الگویی برای جهانیان باشد.

برچسب ها

ممکن است به این موارد نیز علاقه مند باشید:

۰ دیدگاه در “بهانه‌های حضور”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *